Fotobiomodulatie; perifere neuropathie en chronische zenuwpijn

De laatste jaren komt er steeds meer aandacht voor fotobiomodulatie. Wat vrijwel vaststaat is dat het om een pijnloze én veilige behandeling gaat. Maar is de behandeling ook effectief bij neuropathische pijn en chronische voetwonden?

Fotobiomodulatie is een vorm van lichttherapie die ook wel Low Level Laser Therapie (LLLT) of Klasse-4 lasertherapie wordt genoemd. Tegenwoordig gebruikt men liever de term fotobiomodulatie. Ten eerste omdat het resultaat wordt bereikt met licht – en niet met warmte, zoals bij (high level) laserbehandelingen het geval is. Ten tweede wordt steeds vaker gebruik wordt gemaakt van LED licht. De term ‘lasertherapie’ dekt daardoor niet langer de lading.

In de Verenigde Staten is fotobiomodulatie goedgekeurd als (aanvullende) behandeling tegen pijnklachten. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat fotobiomodulatie mogelijk helpt tegen symptomen van diabetische neuropathie. Voldoende reden om fotobiomodulatie tenminste serieus te nemen als potentiële aanvulling op al langer geaccepteerde behandelingen.

Hoe werkt fotobiomodulatie?

Bij fotobiomodulatie wordt het zelf-herstellende vermogen van menselijke cellen bevordert. Dit gebeurt met behulp van licht met een specifieke golflengte en intensiteit. Zodra dit licht de cellen binnenkomt, worden de mitochondria geactiveerd. Dit zijn de energieleveranciers van de cel. Activering van deze mitochondria bevordert het zelf-herstellende vermogen van de cel. En die cellulaire veranderingen kunnen op hun beurt leiden tot:

  • verlichting van (chronische) pijn;
  • ontstekingsremmende processen;
  • aangroei van nieuw weefsel.

Ook de groei van neurieten wordt door fotobiomodulatie gestimuleerd. Deze uitlopers van de zenuwcellen zorgen voor de onderlinge verbinding en communicatie tussen de zenuwcellen.

Het effect van fotobiomodulatie verschilt al naar gelang de golflengte van het licht. Zo heeft blauw licht weer andere effecten dan rood licht. En daarnaast spelen ook factoren als lichtintensiteit en de duur van de behandeling een rol.

In de online bibliotheek info.nu vind je een duidelijke uitleg over deze vorm van lichttherapie.

Fotobiomodulatie en perifere neuropathie

Diverse onderzoekers concluderen dat fotobiomodulatie kan helpen bij perifere neuropathie. Zie daarvoor bijvoorbeeld dit onderzoek onder patiënten met chemo-geïnduceerde perifere neuropathie (CIPN). Ook de uitkomsten van deze overzichtsstudie naar de behandeling van het carpaal tunnel syndroom (een van de meest voorkomende vormen van mono-neuropathie) bieden aanleiding tot voorzichtig optimisme.

Wat betreft de genezing van diabetische voetwonden (ulcera) lijkt er eveneens goed nieuws te zijn. Dat wil zeggen: de genezing van deze (vaak hardnekkige) wonden, lijkt te kunnen worden versneld worden met fotobiomodulatie. Dat komt althans naar voren uit deze studie. Ook deze studie wijst voorzichtig in die richting.

Behandeling met fotobiomodulatie

Bij de behandeling wordt gebruik gemaakt van een apparaatje dat licht geeft en op de te behandelen plek wordt gericht. Diverse websites vermelden dat al na één of enkele sessies goede resultaten kunnen worden bereikt. Dit lijkt nogal te variëren, net zoals het aantal minuten per behandelsessie en het soort licht dat wordt gebruikt.

Fotobiomodulatie is pijnloos en moet dan ook niet worden verward met ‘High Level Laser Therapie’. Deze laatste vorm van lasertherapie maakt gebruik van warmte die het lichaam binnendringt. En dat kan in sommige gevallen pijnlijk zijn. Het licht dat voor fotobiomodulatie wordt gebruikt is veel zwakker, maar wél sterk genoeg om de lichaamscellen te bereiken.

Bijwerkingen

Fotobiomodulatie kent voor zover bekend weinig bijwerkingen. Wel wordt aangeraden deze behandeling alleen in te zetten als aanvulling op reguliere behandelingen. Denk hierbij onder meer aan de behandeling van neuropathische pijn. Vaak wordt deze bestreden met pijnmedicatie. Fotobiomodulatie zou hierop een aanvullening kunnen zijn.

Met opereren heeft fotobiomodulatie niets te maken; het enige dat tijdens een behandeling met fotobiomodulatie het lichaam binnengaat, is licht.

Veel klinieken vermelden op hun website dat fotobiomodulatie bij sommige mensen niet mag worden toegepast. Doorgaans worden de richtlijnen aangehouden die de North American Association for Laser Therapy heeft opgesteld. Het is beter om van fotobiomodulatie af te zien bij:

  • zwangerschap (bestraling van de uterus);
  • tumoren;
  • behandeling van de schildklier;
  • mensen die overgevoelig zijn voor licht (‘foto-overgevoelige patiënten’).

Let op: er kunnen andere omstandigheden zijn waarin van fotobiomodulatie moet worden afgezien. Overleg daarom altijd eerst met je huisarts of medisch specialist voordat je je laat behandelen met fotobiomodulatie.

Fotobiomodulatie in Nederland

Er zijn in Nederland verschillende klinieken die fotobiomodulatie aanbieden.

Daarnaast zijn er apparaten voor fotobiomodulatie op de markt waarmee mensen zichzelf kunnen behandelen. Het is maar zeer de vraag of deze apparaten effectief zijn bij jouw specifiek gezondheidsprobleem. Niet iedere klacht kan namelijk op dezelfde manier met fotobiomodulatie worden behandeld. En los daarvan: het gaat om een medische behandeling, dus wat ligt meer voor de hand dan je te laten behandelen door iemand die daarvoor is opgeleid?

Behandelaren dienen tenminste een zogenaamde BIG-registratie te hebben. In dit register staat per beroepsgroep precies omschreven welke medische behandelingen iemand mag uitvoeren. Een BIG-registratie is in feite een kwaliteitsgarantie op (para)medische zorg. Vermelding in het BIG-register betekent dat iemand door de Nederlandse overheid wordt erkend als zorgverlener. Ga nooit in zee met een behandelaar of therapeut die niet over een BIG-registratie beschikt.

Fotobiomodulatie wordt in Nederland op diverse plaatsen aangeboden. De behandeling wordt vaak uitgevoerd door fysiotherapeuten of andere behandelaren die geen arts zijn. Nogmaals: mocht je iets voelen voor fotobiomodulatie of andere aanvullende behandelingen, bespreek dit dan eerst met je huisarts of medisch specialist.

Is er toekomst voor fotobiomodulatie?

Kort door de bocht luidt het antwoord op deze vraag: ja, daar lijkt het wel op. Want hoewel over het algemeen nog ‘klein’ opgezet, leveren veel studies en experimenten resultaten op die in ieder geval om vervolgonderzoek vragen. Dit geldt zeker voor de behandeling met fotobiomodulatie van mensen met chronische pijn.

Een van de problemen waar wetenschappers mee te maken hebben is dat de wijze waarop fotobiomodulatie wordt ingezet, lang niet altijd hetzelfde is. Verschillen waaraan je kunt denken, hebben onder meer betrekking op:

  • de duur per behandelsessie;
  • de gebruikte golflengte en intensiteit van het licht;
  • het aantal behandelsessies;
  • de klachten van de proefpersonen.

Bovendien zijn er ook (overzichts)studies gepubliceerd die onvoldoende of geen effect van fotobiomodulatie laten zien. Wel wordt daarbij vaak aangetekend dat uitgebreider, wetenschappelijk gedegen uitgevoerd onderzoek noodzakelijk is. Voor het definitieve conclusies is het nog te vroeg, maar daar staat tegenover dat de risico’s van fotobiomodulatie bijzonder klein lijken te zijn. Wellicht daarom beveelt het American College of Physicians low level laser therapy aan bij de behandeling van lage rugpijn.

Ook uit diverse overzichtsstudies komt naar voren dat fotobiomodulatie/low level laser therapie effectief is tegen sommige klachten.

Tot slot: klachten als gevolg van perifere neuropathie worden op de websites van veel klinieken/behandelinstituten specifiek genoemd als goed behandelbaar met fotobiomodulatie. Dit zou een indicatie kunnen zijn voor positieve effecten van fotobiomodulatie op chronische, neuropathische pijn. Maar zekerheid over het effect van fotobiomodulatie op deze klachten, is er vooralsnog niet.

Getagd , , , , , , , , , , , , , , , , . Bladwijzer de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *